2018-ci ildə baş ağrılarının öyrənilməsi sahəsində xeyli ciddi irəliləyiş baş verib. Bu haqda, Prof. Məsud Aşinaya istinadla, nüfuzlu Lancet jurnalı xəbər verir.
Prof. Aşinaya görə, ən vacib yeniliklərdən biri Baş ağrıları Pozğunluqlarının Beynəlxalq Təsnifatının (The International Classification of Headache Disorders – ICHD-3) üçüncü nəşrinin işıq üzü görməsidir. Bu təsnifatda xüsusi diqqət çəkən məqam, bura auralı miqreni keçici işemik tutmalardan daha yaxşı fərqləndirmək üçün təklif olunan yeni diaqnostik kriterilərin salınmasıdır. Əvvəlki ICHD-2 nəşrində bu kriterilər təsnifata əlavələrdə verilmişdi. Yeni kriterilərə görə auralı miqreni təsdiqləmək üçün pasientdə ən azı növbəti altı əlamətdən üçü müşahidə olunmalıdır:
1. Ən geci hər 5 dəqiqədən bir təkrarlanan və tədricən yayılan aura simptomu.
2. İki və ya daha artıq, ardarda təkrarlanan aura simptomu.
3. Hər aura simptomu 5-60 dəqiqə davam edir.
4. Aura simptomlarından ən azı biri birtərəflidir.
5. Aura simptomlarından ən azı biri pozitivdir.
6. Aura özündən sonra başlayan və ya ona parallel 60 dəqiqə davam edən baş ağrıları ilə müşayət olunur.
Yeni nəşrdə həmçinin üçlü sinir ağrılarının təsnifatına da dəyişikliklər edilib. Trigeminal nevralgiyalar (üçlü sinir ağrıları), indi klassik trigeminal nevralgiya və ideopatik trigeminal nevralgiya siniflərinə bölünüb. Klassik trigeminal nevralgiya dedikdə, üçlü sinir kökünün MRT və ya cərrahi yolla müəyyən olunan, neyrovaskulyar sıxılma ilə müşayət olunan morfoloji dəyişikliklər nəticəsində yararnan ağrılar nəzərdə tutulur. İdeopatik trigeminal nevralgiyalar zamanı isə üçlü sinirdə MRT və ya başqa elektrofizioloji müayinə metodlarıyla heç bir dəyişiklik müəyyən olunmur.
Bu bölgü zamanı əsas nəzərə alınan faktor neyrovaskulyar kontaktdır. Yəni üçlü siniri qidalandıran damarlarla sinir arasında yaranmış morfolji dəyişikliklər. Diaqnozun təsdiqi üçün ən önəmli məqam indi məhz bu qəbul olunur. Hissi dəyişikliklərin müşahidə olunmaması artıq diaqnostik göstərici deyil.
Təsnifatda həmçinin ikincili trigeminal nevralgiyalar (digər xəstəliklər nəticəsində yaranan üçlü sinir ağrıları) da yer alıb.
