Seks haqqında nə qədər düşünürük və nə üçün seksual fantaziyalar bizim üçün bu qədər vacibdir.
Ofisdə, işimizin başında olduğumuz əsnada, bizi erotik xəyallar ziyarət edir – ön şərtsiz və heç bir aşkar stimul olmadan. Bu niyə baş verir? Elmin bu suala artıqlaması ilə cavabı var. Məlum olub ki, seksual fantaziyalar daha səmərəli işləməyimizi, məlumatları daha yaxşı xatırlamağımızı təmin etməklə yanaşı, inandırıcı yalanlar uydura bilməyimizi də asanlaşdırır.
Heç bilmirsən nə düşünəsən
Bu gün elm adamları üçün insanların ağlına gələn erotik fantziyaları araşdırmaq xeyli asandır. Bunun özü də, qismən elmin inkişafı sayəsində mümkün olub: 20-ci əsrin sonlarına qədər heç kim beyinə qəfil dolan seksual xarakterli obrazları, beyin qabığının müəyyən hissələri ilə əlaqələndirmək üçün təcrübə keçirməyə cəhd etməmişdi. Axı həm də müasir adam bu gün, heç bir ağıllı cihaza ehtiyac qalmadan da, ətrafındakılara rahatca etiraf edə bilər ki, yuxusunda filan yerdə, filankəslə cinsi əlaqəyə girib. Yəni bu gün heç kimi cinsi fantaziyalar və yuxularla təəccübləndirmək olmaz. Lakin bu, həmişə belə asan olmayıb.
Avropanın din doktrinasına görə, günahkar fikirlər, məsələn, başqasının arvadı haqqında fantaziyalar insanın özünün yox, şeytanın əməli olduğundan, insan bu vəsvəsəni dərhal özündən uzaqlaşdırmalı idi. Süleyman peyğəmbərin alleqoriyasındaki: “Kimsə paltarını yandırmadan, sinəsi üstə köz gəzdirə bilərmi? Kimsə ayaqlarını yandırmadan, isti kömürün üstündə addımlaya bilərmi?“. Burada sanki ziddiyyətli düşüncələrin rüşeymdəcə boğulmasına eyham edilir, çünki düşüncə ilə əməl arasında bir addım var.
Viktorian İngiltərəsində elm adamları qadının seksual fantaziyalarını, vaginanın sulanmasını huşuitirmə, narahatlıq, yuxusuzluq, əsəbilik, başqaları üçün problem yaratma meyli (görəsən nəyi nəzərdə tuturdular?), qıcıqlanma ilə yanaşı, “isteriya simptomu” elan etmişdilər. Beləliklə, həddindən artıq açıqsözlü olmaq, xüsusən “əsəbi xanımlar” üçün, ciddi problemlər yarada bilərdi.
Qonşunu çılpaq vəziyyətdə xəyal etməyin etirafı, əvvəlki dövrlərdə də təhlükəli idi. Belə ki, 18-ci əsrin sonunda həkim-filosof Pierre Roussel “Sistem fizikası və əxlaq” traktatında, isterik dillə yazırdı ki, qadınların normal funksiyalarını pozan, onları xəstələndirən səbəb, əxlaqsız xəyallarıdır. Ona görə də, qonşudakı oğlanla bağlı seksual xəyallar “utanc” kateqoriyasına düşür və qadın, bu fantaziyalarını rəfiqələri ilə əsla bölüşmürdü.
Seks haqqında düşünməyin, fantaziya qurmağın normal olduğu yalnız 21-ci əsrdə məlum oldu. Bu cür fikirlərə hələ də “ayıb” deyilir, əslində isə fantaziyanın özündə heç bir qəbahət yoxdur. Yenə də, buna baxmayaraq, bəziləri hələ də xəyallar səbəbindən gərginlik keçirir və ağlına gələn fikirlərə görə özlərini günahkar hiss edirlər.
Gündə neçə dəfə bacararsan?
Kişilərin hər 7 saniyədə bir seks haqqında düşündükləri barədə ümumi bir mif var, lakin bu fərziyyəni təsdiqləyən heç bir elmi dəlil yoxdur. Bir gəncin gün ərzində neçə dəfə “dəcəl fikirlərə” qapıldığı gerçəkdən məlum olsa və Freyd bundan xəbər tutsaydı, gəncə isteriyadan daha ağır diaqnoz qoyardı. Ümumiyyətlə, sözügedən əfsanənin yalnız “gözlərində xoşagəlməz parıltı olan”, “manyak” oğlanlara aid edilməsi də qəribədir. Ohio Universitetinin tədqiqatçıları həqiqətin dibinə enməyə qərar vermiş və 18-25 yaş arasında olan bir qrup gənci cinsi arzu, qidalanma və ya yuxu ehtiyacı hiss etdikləri anda müvafiq düymələrinə basacaqları sayğaclarla təmin etmişdilər.
Məlum olmuşdu ki, oğlanlar ortalama olaraq gün ərzində 19 dəfə erotik xəyal qurur, 18 dəfə yemək-içmək barədə düşünür və 11 dəfə yatmaq istəyir.
Qızlar isə gündə təxminən 10 dəfə cinsi əlaqə, 15 dəfə qidalanma, 8.5 dəfə isə yuxu barədə düşünür. Lakin bu nəticələr bütün hallarda ciddi qəbul edilə bilməz. Təsəvvür edin ki, hər dəfə seks haqqında fikirləşəndə hansısa sayğacın düyməsinə basmalısınız. Doğrudanmı seks xəyal edən adam dərhal əlini şalvarının cibinə aparıb, müvafiq düyməni basmaq barədə düşünəcək?
O barədə düşünməmək
Görəsən özünə “dəcəl fikirləri” qadağan etmiş adam nələr hiss edir? Necə yəni “o barədə düşünməmək?” Bunu anlamaqdan ötrü, İsrail alimləri imanlı (dindar) və dindən uzaq olan, 14-18 yaş arası iki yeniyetmə qrupunu öz tədqiqatlarına cəlb ediblər. Tədqiqatın ilk mərhələsində məlum olub ki, dindən uzaq olan oğlanlar, Allahdan qorxan respondentlərdən daha az erotik xəyallar qururdular: “Seksual fikirlər məni vacib şeylərdən (tapşırıqlardan, dərslərdən) yayındırır!”
İkinci mərhələdə, alimlər dindar yeniyetmlərin seksual fantaziyalarla bağlı məsələlərdə daha gərgin olduğunu təsbit etdilər. Halbuki, məsələn, bədən tərbiyəsi müəlliməsini çılpaq təsəvvür etməklə bağlı problemi olmayan dindən uzaq yeniyetmələr, qibtə olunacaq psixoloji rahatlıq nümayiş etdirirdilər.
Ən vacib nəticə isə, erotik xəyalları boğmaq strategiyasının əks-nəticə verməsi idi. Başqasının dalı haqqında düşünməməyə nə qədər çox çalışarsansa, bir o qədər də beyninə seksual fikirlər girir.
Faydalı effekt haqqında
Elm, “dəcəl fikirləri” zorla tərk etməyin, basdırmağın heç bir nəticə vermədiyini aşkar etməklə yanaşı, belə fikirlərin ehtiras həzzindən başqa da faydalarının olduğunu təsbit etdi. 2009-cu ildə alimlər maraqlı bir təcrübə apardılar: bir qrup respondentə partnyorla romantik bir gəzinti xəyal etmələri tapşırıldı, digər qrupdan isə baş rolda özləri olmaq şərti ilə, “vəhşi” bir porno səhnəsində iştirak etdiklərini təsəvvür etmələri xahiş edildi. Sonra bütün iştirakçıları bir sıra testlərə cəlb etdilər. Məlum oldu ki, xəyalən “vəhşi” pornoda iştirak edənlər analitik yanaşma və detallara diqqət tələb edən tapşırıqlarda, təəccüb ediləcək dərəcədə yaxşı nəticələr göstərirdilər. Sevgililəri ilə xəyalən parkda gəzən romantiklər isə analitika və diqqətcillikdə çox uğurlu olmasalar da, yaradıcılığa dair məşqlərdə fərqlənirdilər.
Təcrübəni aparanların gəldiyi qənaətə görə, cinsi obrazlar beynin problemin lokal həllindən məsul olan və müxtəlif xırdalıqlara diqqət yetirən hissəsi ilə əlaqədardır.
Bəlkə elə bu səbəbdən, cinsi əlaqə zamanı xarici dünyaya qarşı laqeyd olduğumuz halda, romantik anlarımızda hadisələrə daha geniş bucaqdan baxa, uzaq assosiasiyalar qura bilirik?
Yaddaş inkişaf etdirmə mütəxəssisi, ingiltərəli Ed Kuk, mnemonik texnika kimi canlı cinsi fantaziyalara müraciət etməyi tövsiyə edir. Beynimiz emosional rəngarəng məlumatları xatırlamaqda daha bacarıqlıdır.
Nudistlərin (anadangəlmə çılpaqların) çimərliyindəki adamlara baxmaq, hansısa tanışınızın erotik videosunu görmək maraqlı və həyəcanverici deyilmi? Kuk, vacib bir nitqə hazırlaşarkən güclü bir obraza, məsələn qoç xayasına müraciət edən Siseronun nümunəsini də gətirir.
Daha az faydalı olan digər təsirlər
Bütün insanlar yalan danışır, ancaq seks haqqında düşüncələrə dair daha çox. Bu, hansısa serial qəhrəmanının aforizmi deyil, Rochester Universiteti ilə İsraildə Disiplinlərarası Mərkəzin ortaq apardığı araşdırmadan çıxan nəticədir. Dilemmanı həll etmək üçün 600-dən çox kişi və qadın təcrübəyə cəlb edildi: respondentlər yad bir adamla ya razılaşmalı, ya da öz mövqelərini özünəinamla müdafiə etməli idilər.
Təcrübə bir qanunauyğunluğu hasil etdi: bir qisim iştirakçı, çətin bir sual qarışında qalmazdan əvvəl, onlara göstərilən seksual görüntülərə tamaşa etmişdi. Bu görüntülərə baxan respondentlər, həmsöhbətləri ilə daha tez və həvəslə razılaşmağa meylli olur, tez-tez razılıq mənasında başlarını yelləyirdilər.
Alimlər bu davranışı potensial partnyora xoş gəlmək cəhdi kimi şərh etdilər: birdən qarşı cins video görüntülərdəki kimi, seksə razılıq verər…
Tədqiqatçıların başqa bir müşahidəsi də oldu: bir insana erotik stimul təqdim olunanda, çat yazışmasında həmsöhbətini məmnun etmək üçün, profilində dəyişiklik etməyə, özünün üstünlüklərini artırmağa meylli olur. Profilində erotik çalar olmayan, normal foto istifadə edən partnyorla isə iştirakçılar heç nəyi bəzəmədən, yalana müraciət etmədən, dürüst yazışırdılar.
Seksual fantaziya və ümidlərin təsiri altında olanda, potensial partnyoru tora salmaq naminə, özümüzün yalançı imicini yaratmağa çalışırıq. Məsələn, bir insanın başında seksual əlaqə planı və gözləntisi fırlanırsa (ona az əvvəl erotik görüntülər göstərilib və şəhvəti artırılıb), qarşısında da cəlbedici bir həmsöhbət varsa, həmin adam əvvəlki cinsi partnyorlarının sayını az göstərməyə çalışacaq (çox vaxt da mistik rəqəm olan 7 rəqəmini dilə gətirirdilər!). Ancaq heç bir ehtiras, şəhvət konteksti olmayan söhbətlər əsnasında, adamlar dürüst və açıq danışırdılar.
Bunu necə izah etmək olar? Məsələn, adam guya seks aclığı yaşamadığını, cinsi əlaqəyə tələsmədiyini göstərməyə çalışır, həyatında uzaqbaşı 7 partnyor olduğunu deyir və bununla da daha seçici bir insan olduğu imici yaratmağa çalışır. Deməli, bunun onu daha cəlbedici etdiyinə inanır.
Həyəcan və macəraya meylimiz ehtirasla birbaşa əlaqəlidir. Tədqiqatlar göstərir ki, ehtirası oyanmış oyunçular blackjack oyununda daha riskli gedişlər etməyə, ümumiyyətlə son dərəcə ehtiyatsız davranmağa meylli olurlar. Yəqin, qumarxana sahibləri də bunu nəzərə alaraq ofisiant və rəqqasələrin geyimlərinin erotik olmasına diqqət yetirirlər.
Onlarsız alınmır
Erotik xəyallar olmadan bizi tam bir uğursuzluğun gözlədiyi hansısa sahə var və ya yoxdur demək olmaz, hər halda bu, müəllimlər iclası olmayacaq. Uğursuzluq ehtimalı olan sahə, elə seksin özü ilə bağlıdır. Tədqiqatçılar uzun müddət, cinsi əlaqə zamanı qadınların nə haqda düşünməsi ilə maraqlanıblar.
Odur ki, hazırda cinsi əlaqə zamanı partnyorun öz beyinindən maksimum istifadə etməsinə dair cədvəllər, rəqəmlər və inandırıcı dəlillər var.
Qadın orqazmı və koqnitiv proseslər
Məqsədyönlü düşünmək lazımdır – yəni, hər şey haqqında yox, sırf erotik an çərçivəsində. Bir qadın seks anında özünə, fantaziyalarına fokuslana bilmirsə, orqazm da olmayacaq, seksdən həzz alması da çətinləşəcək.
Qadınları iki qrupa ayıran alimlər, bəzilərində cinsi əlaqə zamanı erotik xəyallar sayəsində müntəzəm orqazmın olduğunu qeydə almış, digər qrupda isə həm erotik fantaziya, həm də orqazm sarıdan problemlərin yaşandığını təsbit etmişdilər. Təcrübədə iştirak edən bütün qadınlar isə bildirmişdilər ki, partnyor olmadan, özləri masturbasiya etsələr, fantaziya sarıdan qıtlıq yaşamayacaqlar…
Buradan hansı nəticənin çıxdığını, əsasən kişi oxucuların özləri də anlaya bilər.
Bu haqda düşünməmək yaxşıdır…
Ancaq bütün hallarda, erotik fantaziyalar sizi nə qədər qızışdırsa da, həddi aşmamaqda fayda var. Bir sıra tədqiqatlar nəticəsində, amerikalı psixoloqlar Frederic Philippe və Robert Vallerand cinsiyyətə münasibətin iki forması konsepsiyasını təklif ediblər: sırınan (obsesif) və ahəngdar. Hər şey, insanın cinsi məlumatları necə “işlətməsindən” asılıdır. Davamlı seksual fantaziyalar, cütləşməkdə çətinlik, xəyanətə meyllilik – artıq problem göstəricisidir. Belə olan halda, qəribə bir effekt yaranır: hətta erotik çaları olmayan sözlər və hərəkətlər belə, bu cür insanlar üçün erotik məna qazanır.
Əsasən kişilərin bu zəmində düşüklüyü, səydəşliyi daha çox nəzərə çarpır. Məsələn, dəxlisiz bir söz, tutaq ki, “tibb bacısı” birləşməsi, onun beynində pornoqrafik filmdən bir səhnə canlandırır, “dikdaban” sözünü eşitcək ehtiraslanır, halbuki satıcı heç də erotik sətiraltı nəzərdə tutmamışdı.
Erotik obsesif düşüncələrə qapılan insanların monoqam münasibətdə qalmaları da çətinləşir, onlar üçün poliamor münasibətlər daha uyğun olur. Bununla birlikdə, cismani sevgiyə harmonik yanaşan, guya “sönük” adamlar, yeri gələndə “qızışmış” olanlardan daha canlı seksual həyata malik olurlar. Hər halda, aparılan araşdırmalar göstərir ki, onlar üçün bir dəqiqə ərzində seksual mövzuda mümkün qədər çox termin sadalamaq, heç də çətin deyil. Onların üstünlüyü ondadır ki, konkret cinsi əlaqə ilə bağlı olan “penis”, “döş”, “vibrator” və münasibətləri xarakterizə edən “yaxınlıq”, “sevgi”, “ünsiyyət” kimi anlayışlar arasında tarazlığı saxlamağı bacarırlar və bu baxımdan, “qızışmış”lardan, hər erotik çaları olan və olmayan sözə “xi-xi-xi” eləyib gülənlərdən daha əlverişli mövqedədirlər.
Qaldı ki, alimlər bu tarazlığı qoruya bilməyən “düşük”lərin bir qayda olaraq intim həyatlarında problem yaşadıqlarını da təsbit ediblər.
НОЖ
