Qadınların orqazma ehtiyacı varmı? İlk baxışdan qəribə, hətta sinik sualdır. Məsələn, Afrika qitəsində və başqa bir sıra müsəlman ölkələrində hesab edirlər ki, yox, qadına orqazm lazım deyil. Hətta bunu əməli olaraq da sübut edirlər – qızların klitorlarını kəsərək. Bəs, təbiət, təkamül nəyə qərar verib? Uzun illər davam edən bir mübahisə, çox güman ki, artıq sonlanmışdır – qadın orqazmı hamilə qalmaq şansını artırır, yoxsa qadının cinsi əlaqədən həzz almasının hamiləliyə dəxli yoxdur? Gəlin baxaq.
“Qadın orqazmının mövcudluğunun bu qədər maraq doğurmasının iki səbəbi var: bir tərəfdən, qadın orqazmı qadının reproduktivlik səviyyəsi üçün zəruri deyil, digər tərəfdən isə bu neyroendokrin refleks həddindən artıq mürəkkəbdir və sadəcə təkamülün gətirdiyi təsadüf ola bilməz”, – Yale universitetinin araşdırmaçıları deyirlər. Onların istifadə etdikləri “neyroroendokrin” terminin anlamı – sinirlər və hormon emalının stimullaşdırılmasının kombinasiyasıdır.
«Proceedings of the National Academy of Sciences» adlı elmi jurnal da qadın orqazmını araşdıran (həm praktikada, həm də nəzəri olaraq) alman alimi Gunter Wagner- in məqaləsini dərc edib. Wagner-in araşdırmalarına qədər hesab olunurdu ki, nəsli davam etdirməkdən ötrü qadın orqazmına ehtiyac yoxdur. Qadın «La petite mort» (kiçik ölüm) yaşamadan da hamilə qala bilər. Buna görə də, qadın orqazmının təbiətini öyrənmək sadəcə evolyusiyanın fundamental cəhətləri ilə məşğul olan alimlərə maraqlıdır.
“Biologiyada, təkamülün işığından kənarda olan heç nəyin mənası yoxdur” deyən genetik Feodosiy Dobrjanskiyə əsasən, biz canlı orqanizmlərdəki hər bir əlaməti – bu, istər anatomik özəlliklər olsun, istər davranış xüsusiyyətləri, ya da hansısa molekul – təkamül nöqteyi-nəzərindən izah etməliyik. Qadın orqazmı sırf fizioloji funksiyasını yerinə yetirməyi dayandırandan sonra psixoloji funksiya da qazana bilərdi.
Başqa sözlərlə, əlamətlər təkamülün gətirdiyi üstünlükləri təmin eləməlidir. Bu isə son nəticədə ona gətirib çıxarır ki, konkret fərd rəqiblərindən daha çox övlad qoyacaq: əgər sən uğurla çoxalırsansa, deməli, genlərin növbəti nəslə keçəcək. Lakin ətrafımızdakı dünya dəyişir və keçmişdə faydalı olan bəzi özəlliklər yeni şərtlərdə zərərli olmasa da (bu halda çox tez yoxa çıxardılar), gərəksiz olur. Qadın orqazmı da, məhz, öz dövrünə qalib gəlmiş belə bir özəllikdir – hər halda Sinsinnati Universitetinin tibb kollecinin əməkdaşı Mixail Pavliçev və Yale Universitetinin alimi Gunter Wagner belə fikirləşir.
Ümumiyyətlə, qadın orqazmı bioloqları çoxdan maraqlandırır – o, təkamülün verdiyi hansı üstünlükləri təmin edə bilər? Hipotezalardan biri belədir ki, qadın orqazmı tərəflər arasında əlaqənin, başqa sözlərlə, ailənin möhkəmlənməsinə xidmət edir: bu halda “kənarda” nəsil törəməyəcək və valdeynlər öz övladlarını qarşılıqlı anlaşma şəraitində yetişdirəcəklər.
Mixael Pavliçevlə Gunter Wagner-in versiyası da qismən bundan – hamiləlik ehtimalından danışır. Məlumdur ki, hamilə qalmaqdan ötrü yetişmiş yumurtahüceyrə yumurtalıqdan çıxıb analıq borusuna, ordan da uşaqlıq yoluna düşməlidir, mayalanma orda baş verir. Yumurtahüceyrənin “azadlığa çıxma” prosesi ovulyasiya adlanır və məhz, həmin vaxt hamilə qalmaq ehtimalı daha yüksək olur.
Bir çox məməlilərdə yumurtahüceyrənin yetişməsinə və ovulyasiya prosesinə ətraf mühit və sosial amillər təsir edir. Ki, bu amillərdən biri də cütləşmə ola bilər. Məsələn, dişi dovşanlarda hətta erkəyin sadəcə yanında olması belə (hələ cütləşmə bir yana qalsın), ovulyasiyaya səbəb olur. Belə növlərdə cinsi əlaqə zamanı oksitosin və prolaktin hormonlarının səviyyəsi artır. Yumurtahüceyrəni də yumurtalıqdan həmin hormonlar azad edir.
“Bir vaxtlar bilavasitə cinsi akt zamanı ovulyasiyaya – qadın orqanizmində yetişmiş yumurtahüceyrənin yumurtalıqdan çıxması – təkan verməkdən ötrü orqazmlar həyati- vacib idi. Bir çox heyvanlarda – dəvələr, dovşanlar, pişiklər və safsarlar – ovulyasiya hələ də seks zamanı baş verir”, – “Daily Mail” yazır. – Lakin insanlarda və primatlarda bu fərqlidir. Ovulyasiya mütəmadi sikl ərzində bir dəfə baş verir. Sözügedən sikl qadınlarda, təxminən, 28, dişi oranqutanlarda 29, dişi şimpazenlərdə 37 günə qədər davam edir. Amma alimlər güman edirlər ki, insan evolyusiyasının daha erkən mərhələlərində qadınlarda ovulyasiya prosesinin başlamasına seks zamanı orqazm səbəb olurdu”.
Lakin digər heyvanlarda, o cümlədən də primatlarda ovulyasiya öz-özünə, daxili cədvələ uyğun olaraq baş verir və xarici amillər burda heç bir rol oynamır. Eynilə qadınlarda da orqazm zamanı sözügedən hormonların – oksitosin və proklatinin artdığı müşahidə olunur. Bütün bu əlamətlər birlikdə araşdırmaçıları o fikrə gətirib ki, qadın orqazmı nə vaxtsa yumurtahüceyrələrin çıxmasına təkan verməkdən ötrü lazım olub. “Journal of Experimental Zoology» nəşrində çıxan “Part B: Molecular and Developmental Evolution» adlı məqalənin müəllifləri yazırlar ki, indusibel ovulyasiya (yəni, məsələn, erkəyin yaxında olmasının təsiri altında baş verən və s.) təkamülün daha qədim pillələrində olan növlərdə var, bir qədər gec yaranan növlərdə isə ovulyasiya daxili cədvələ əsasən baş verir.
Daha bir səciyyəvi detal da mövcuddur: qədim növlərdə klitor, sanki onu stimullaşdırmanın daha asan və orqazmın daha effektiv olması üçün hələ vaginada gizlənir; yeni növlərdə isə klitor, zəmanətli orqazma çatmaq artıq vacib deyilmiş kimi, stimulyasiya üçün nisbətən naqolay yerdə yerləşir.
Daily Mail yazır: «İnsanda orqazmın funksiyası dəyişmiş olsa da, əvvəlki araşdırmalar göstərir ki, təkamülün gətirdiyi dəyişikliklər də qadınların orqazma çatmasını çətinləşdirir. Əksər qadınlarda orqazma çatmaq üçün stimulyasiyaya ehtiyacı olan klitor, zamanla fərqli, mərkəzdən bir qədər uzaq vəziyyətə keçib, buna görə də artıq penetrasiya zamanı birbaşa stimulyasiyaya – penislə təmasa məruz qalmır”.
Nəticədə aşağıdakı mənzərə alınır: əvvəllər hamilə qalmaq ehtimalı 100% olsun deyə dişilərdə cinsi akt zamanı baş verən hormonal partlayış olmalıydı; lakin sonralar ovulyasiya müstəqilləşdi, buna görə də, «orqazm yaradan» əlavə hormonlara ehtiyac qalmadı.
Digər tərəfdən bəzi skeptiklərin də qeyd etdiyi kimi, bu məsələdə yalnız dişilərdə cinsi aktı və orqazmı müşayiət edən endokrin dəyişikliklər nəzərə alınır. Lakin mənzərəni tam görməkdən ötrü sinir sistemində baş verənlərə də diqqət yetirmək gərəkdir.
Araşdırmalar necə aparılıb?
Yale Universitetinin tədqiqatçıları, orqazmın, evolyusiyanın qalığı olub təkamülün erkən mərhələsindən qaldığı ilə bağlı fərziyyəni yoxlamağa başlayıb. Alimlər, seks zamanı ovulyasiya olan dişi dovşanlara, orqazmı yatırdan preparatlar kimi tanınan fluoksetin vurublar və məlum olub ki, fluoksetinin tətbiqindən sonra dişi dovşanlarda ovulyasiya ehtimalı dərmanın təsirinə məruz qalmayan dişilərlə müqayisədə 30% azalır.
Orqazmın dovşanlarda ovulyasiyaya necə təkan verdiyi ilə bağlı dəqiq mexanizm məlum olmasa da, araşdırmaçılar güman edirlər ki, bir halda ki orqazmın yoxluğu ovulyasiya ehtimalını azaldır, o zaman o, yumurtahüceyrələrin çıxmasında da rol oynamalıdır. Sonda alimlər bildirirlər ki, orqazmın ovulyasiyaya təkan verməsi mexanizmi bir çox heyvanlarda hələ də aktualdır, lakin başqa növlərdə öz rolunu itirib. Xoşbəxtlikdən, dovşanlar üzərində aparılan yeni təcrübələr qadın orqazmının sirlərinə işıq saldı. Bundan ötrü alimlər antidepressantlardan istifadə ediblər. Məlum olub ki, bu preparatları dovşanlara verəndə, onlarda ovulyasiyaların miqdarı, təxminən, üç dəfə azalır.
Təcrübələr göstərib ki, qadın orqazmı yumurtahüceyrələrin yumurtalıqdan çıxması mexanizmi ilə əlaqəlidir. Qadın nə qədər az orqazm hiss edirsə, onun hamilə qalmaq şansı o qədər az olur.
Nəticə
“Biz, qadın orqazmının cinsi akt zamanı yaranan ovulyasiyaya görə inkişaf etdiyi ilə bağlı ehtimalı artıran eksperimental dəlillər göstəririk, – araşdırmanın müəllifləri yazırlar. – Bu nəticə qadın seksuallığının çətin izah olunan aspektlərini – məsələn, cinsi akt zamanı qadın orqazmının aşağı səviyyədə olması- çözməyə yardım edir”.
Biz, qadın fərdlərin seks zamanı həzz alıb-almadıqlarını və ya bu həzzin nə qədər olduğunu deyə bilmərik. Odur ki, araşdırmaçıların nəticələrinin, qadın orqazmının yalnız müəyyən təkamül özəlliklərinə aid olduğunu demək daha doğru olardı.
Hətta qadın orqazmı ilkin funksiyasını yerinə yetirməyi dayandırmış olsa belə, niyə evolyusiyanın yeni mərhələsində hansısa yeni rol qazanmasın?
Məsələn, niyə münasibətlərdə əlavə “sement”ə çevrilməsin?
Səhifəmizdə hər hansı səhv və ya qeyri-dəqiq məlumat gördükdə, həmin mətni seçib Ctrl+Enter düymələrini sıxaraq bu barədə bizə məlumat verməyinizi xahiş edirik.
